FaclairDictionary EnglishGàidhlig

Lament for the Misty Corrie Cumha Coire Cheathaich

Video, Gaelic transcription, English translation and vocabulary from the programme 'Sheinn am Bard' Bhidio le tar-sgrìobhadh, eadar-theangachadh is briathrachas bhon phrògram 'Sheinn am Bard'

(Originally added to Watch Gaelic in 2016.) (Air a chur ri Coimhead Gàidhlig an toiseach ann an 2016.)

Video is playing in pop-over.

Cumha Coire Cheathaich

[Preseantair] Tha Donnchadh Bàn Mac an t-Saoir am measg nam bàrd Ghàidhlig as cliùitiche bhon ochdamh Linn deug. Tha e gu sònraichte ainmeil airson a’ bhàrdachd nàdair.

[Preseantair] Rinn Donnchadh Bàn Cumha Coire Cheathaich nuair a chunnaic e mar a bha an coire air an robh e cho measail air atharrachadh bhon a chuir e eòlas air an tòiseach.

[Cailean MacIlleathain] Is mise Cailean MacIlleathain, ‘s ann ann an Uibhist a Deas a thogadh mi ach tha mi an-diugh a’ fuireach anns an Eilean Sgitheanach. ‘S e fonn an òrain a tharraing mi an toiseach agus shaoil mi gun robh e uabhasach brèagha, fonn an òrain car stèidhichte air fonn air seann phort ainmeil The Flowers of Edinburgh ach co-dhiù. Thòisich mi an uair sin ag èisteachd ri faclan an òrain agus chòrd na faclan gu mòr rium

[Leughadair] Is duilich leam an càradh,

Th' air coire gorm an fhàsaich,

An robh mi greis am àrach,

Sa Bhràighe seo thall;

'S iomadh fear a bhàrr orm,

A thaitneadh e ra nàdar,

Nam biodh e mar a bha e,

Nuair dh'fhàg mi e nall;

Gunnaireachd is làmhach,

Spurt is adhbhar-ghàire,

Chleachd bhith aig na h-àrmainn

A b' àbhaist bhith sa ghleann.

Rinn na fir ud fhàgail,

'S Mac Eòghainn th' ann an-dràsta,

Mar chlach an ionad càbaig,

An àite na bh' ann.

[Iain MacAonghais] Uill, tha mi a’ smaointinn gun robh Coire Cheathaich na àite sònraichte do Dhonnchadh. Nuair a bha Donnchadh na dhuine òg, b’ e sealg a bha a’ dol ann an Coire Cheathaich agus an uair sin, dh’ atharraich an saoghal, bha na fuadaichean ann agus bha caoraich a’ tighinn far an robh na fèidh ron sin,’s na h-earbaidhean, ‘s a h-uile seòrsa de dh’ainmhidhean a’ mhonaidh agus tha Donnchadh ann an Cumha Coire Cheathaich a’ toirt iomradh làidir cuideachd, iomradh làidir air an atharrachadh.

[Leughadair] Tha 'n coir' air dol am fàilinn,

Gedithear chun a' bhlàir e,

Gun duin' aig a bheil càs deth,

Mun àit' anns an àm;

Na fèidh a bh' ann air fhàgail –

Cha d' fhuirich gin air àrainn,

'S chan eil an àite-tàmha,

Mar bha e sa ghleann.

Tha 'm baran air a shàrach',

'S dh'fhairtlich air an tàladh,

Gun sgil aig' air an nàdar,

Ged thàinig e ann.

B' fheàrr dha bhith mar b' àbhaist,

Os cionn an t-soithich chàtha,

'S a làmhan a bhith làn dith,

Ga fàsgadh gu teann.

[Preseantair] A rèir choltais, rugadh is thogadh Donnchadh Bàn air an achadh seo ann an Gleann Ùrachaidh ann an seachd-deug ceud fichead ‘s a’ ceithir. B’ ann sa sgìre seo a chuir e eòlas air nàdar is e ag obair mar fhorsair às na coilltean mu thimcheall.

[Iain MacAonghais] Cha robh sgoil aig Donnchadh mar a chanas iad ach bha foghlam aige. Tha e soilleir an toiseach, b’ e duine a bh’ ann aig nach robh ùidh mhòr sam bith, mar gun canadh tu ann an obair chruaidh a bha a’ dol a dh’atharrachadh do bhodhaig. Thuirt e “‘S e duine dìomhair nas fhaide a mhaireas” agus bha e fhèin beò gus an robh e ceithir fichead agus a sia. Agus tha e soilleir gun robh ùidh mhòr aige ann an obair nàdair agus tha mi a’ smaoineachadh gu bheil e gu math comharraichte gun robh ùidh aige ann an lusan ‘s anns a h-uile dìthean ‘s a h-uile seòrsa feòir.

[Preseantair] Chuir Donnchadh Bàn fichead bliadhna seachad ag obair anns na glinn timcheall Gleann Ùrachaidh. A rèir beul-aithris, bha e greis a’ fuireach san taigh seo ann an Gleann Lòchaidh. Cha b’ e an Cumha an aon dàn a rinn e mun choire. Tha Òran Coire Cheathaich a’ moladh a’ bhòidheachd mus do dh’atharraich e agus tha e coltach gu b’ ann air a’ chloich seo a bhiodh e ri bàrdachd.

Chaidh am prògram seo, Sheinn am Bàrd, a chraoladh an toiseach ann an 2009.

 

 


Sign-up to our newsletter!

Weekly Gaelic to your inbox, with audio!